Halle'de göçmen dükkanları ırkçılığa karşı kepenk indirdi

Kebapçılar, kuaförler, restoranlar ve küçük dükkânlar 5 Kasım Perşembe günü Halle (Saale) kentinde kepenklerini indirdi. Yaklaşık 30 göçmen dükkânı, aşırı sağcı AfD'nin eyalet seçimlerinde en güçlü parti olmasından iki ay sonra, Saksonya-Anhalt'taki ırkçılığa ve dışlanmaya karşı bir protesto olarak 10:00 ile 16:00 arasında kapalı kaldı. Eylemin sloganı „Halle biz olmadan mı?” idi ve kentin göç geçmişi olan insanlara ne kadar bağımlı olduğunu göstermeyi amaçlıyordu.

Çağrıyı MigraStark yurttaş girişimi yaptı; eylemi Saksonya-Anhalt Mülteci Konseyi (Flüchtlingsrat) destekledi. Kapalı dükkânların birkaçı kırmızı-beyaz uyarı şeridiyle işaretlenmişti; bu görüntüyü hem dpa hem de AFP ajansı anlattı.

Halle'deki protesto nasıl gelişti

Bölgesel yayıncı MDR'ye göre kapanan işletmeler arasında restoranlar, zanaat atölyeleri ve hizmet sağlayıcılar vardı. Öğleden sonra kentin merkezindeki kalabalık bir meydan olan Steintor'da bir miting düzenlendi. Organizatörler başlangıçta Marktplatz'ı mekân olarak duyurmuştu. Katılımcı sayısına dair rakamlar farklı: polis dpa'ya 300'den fazla kişinin katıldığını söylerken, MDR ve AFP yaklaşık 200 kişi bildirdi. Oradakilerin çoğu gençti ve kalabalığa birkaç konuşmacı hitap etti.

Protesto, eyalet başkenti Magdeburg'daki bir eylemi örnek alıyordu. Orada, eyalet seçimlerinden kısa süre önce, 26 Ağustos'ta kaynağa göre yaklaşık 150 ila 160 işletme birkaç saat kapalı kaldı. Mülteci Konseyi, Magdeburg'da göçmen sahibi olmayan dükkânların da dayanışma için katıldığını belirtiyor. Halle aynı zamanda 2019'da aşırı sağcı silahlı bir saldırganın sinagogu saldırdığı kent; bu saldırıyı kent hâlâ anıyor.

Korku diğer esnafı uzak tuttu

Organizatörler, kapalı dükkânların sayısının çok daha fazla olabileceğini söylüyor. AFP'ye göre 11 yıldır Halle'de yaşayan 38 yaşındaki Suriyeli eş organizatör Dalal Mirzo, MDR'ye birçok sahibin hedef alınmaktan ya da dükkânlarının tahrip edilmesinden korktuğu için açık kaldığını anlattı. „Otuz dükkân katıldı, ama birçok diğeri katılmaya cesaret edemedi” diyen Mirzo, AFP'ye seçimden bu yana ırkçılığın ve saldırıların arttığını ekledi.

Mirzo farklı bir tartışma istiyor. Protestodan önce yerel HalleSpektrum sitesine, toplumun kimin ait olabileceği sorusundan uzaklaşması gerektiğini söyledi. Mitingde göçmenlerin nerede çalıştığını sıraladı: girişimci olarak, bakım hizmetlerinde, sağlıkta ve kamu yönetiminde. „Her yerdeyiz ve buraya aitiz” dedi; MDR bu sözü aktardı. Mülteci Konseyi ise protesto çağrısında bunu tek bir cümleyle özetledi: „İnsan onurunun bir yasama dönemi yoktur” (Menschenwürde hat keine Legislaturperiode).

Protestonun arkasındaki seçim sonucu

Arka planda 6 Eylül'deki eyalet seçimi var. AFP'ye göre AfD oyların neredeyse yüzde 44'ünü aldı, ancak mutlak çoğunluğa ulaşamadı. Anayasayı Koruma Teşkilatı (Verfassungsschutz), partinin Saksonya-Anhalt şubesini doğrulanmış aşırı sağcı olarak sınıflandırıyor; parti bu etiketi mahkemede tartışıyor. Başkan adayı Ulrich Siegmund, aralık ayında eyalet parlamentosu tarafından başbakan seçilmek istiyor. AFP'ye göre seçim kampanyasında eyalette yasadışı yaşayan tüm yabancıları sınır dışı etmeyi vaat etti.

Katılımcılar havayı kişisel olarak anlattı. 29 yaşındaki Mohamad-Samer, o gün kapalı olan bir fast-food restoranında çalışıyor ve AFP'ye AfD ve ırkçılık yüzünden Halle'de kalamayacağını söyledi. Bölgede 30 yıldır yaşayan Yeşiller'in eyalet milletvekili Mamad Mohamad, Saksonya-Anhalt'tan ayrılmayı planlayan insanlardan her gün mesaj aldığını söyledi. Kurier'e göre, AfD on yıl önce eyalet parlamentosuna girdiğinden beri azınlıkların meclisteki nefret söylemlerinin hedefi olduğunu da belirtti.

Herkes kötümser değildi. 21 yaşındaki Fadi Darwish, babasıyla birlikte bir nargile barı işletiyor ve 13 yıldır Halle'de yaşıyor. AFP'ye kendi geleceği konusunda özellikle endişeli olmadığını, ancak komşularının Arap göçmenlerin çoğunun çok çalıştığını görmesini umduğunu söyledi. Mohamad, eyaletin ekonomisinin ve kamu hizmetlerinin insanların kalmasına bağlı olduğu konusunda uyardı. AFP, Saksonya-Anhalt'ın 1990'daki yeniden birleşmeden bu yana nüfusunun yaklaşık dörtte birini kaybettiğini not ediyor.

Halle protestosu yabancı sakinler için ne anlama geliyor

Saksonya-Anhalt'taki yabancılar için en önemli nokta hukuki: oturma ve iltica kurallarını ağırlıklı olarak federal ve AB hukuku belirler, eyaletler değil. Kurier'in alıntıladığı hukuk uzmanları, bu yüzden planlanan sınır dışı etme ve „yeniden göç” saldırısı gibi AfD'nin birçok planının eyalet düzeyinde uygulanmasının zor olacağını söylüyor.

Yine de protesto, daha geniş bir eğilimin parçası olan gerçek bir endişeyi gösteriyor. Ayrımcılık, nitelikli göçmenlerin Almanya'dan ayrılmasının nedenlerinden biri (bkz. ayrımcılık nedeniyle Almanya'dan ayrılan göçmenler haberimiz). AfD kampanyasının başından beri eyalette güçlü bir sonuç hedefliyordu (bkz. AfD'nin Magdeburg kampanya başlangıcı). Irkçı hakaretlere maruz kalan herkes bunları polise bildirebilir ve yerel ayrımcılıkla mücadele danışma merkezlerinden ya da federal ayrımcılıkla mücadele kurumundan destek alabilir. Halle protestosunun organizatörleri, mülteci ya da göçmenlerle nadiren karşılaşan kentli insanlarla diyaloğu sürdürmek istiyor.