Almanya Afganistan Sınır Dışı Görüşmeleri İlerliyor

Hükümet Doğrudan Temasları ve Hedefleri Doğruladı

Almanya-Afganistan sınır dışı görüşmeleri aktif bir aşamaya geçti ve İçişleri Bakanlığı, Kabil'e düzenli sınır dışılar düzenlemek için doğrudan temasları doğruladı. İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, amacın ara sıra yapılan charter uçuşları yerine öngörülebilir geri dönüşler sağlamak olduğunu söyledi. Yetkililer, sınır dışıların mümkün olduğunca tarifeli uçuşlarla gerçekleştirilebilmesi için kimlik kontrolleri, seyahat belgeleri ve havalimanı koordinasyonuna odaklanan teknik bir süreç tanımlıyor.

Bu değişiklik, Eylül ayı başında Katar'da Alman yetkililer ve Taliban temsilcileri arasında yapılan toplantıların ardından geldi. Saha görüşmelerine devam etmek üzere Kabil'e bir Alman heyeti göndermek için hazırlıklar devam ediyor ve Katar kolaylaştırıcı rol üstleniyor. Berlin, bu görüşmelerin Taliban'ın diplomatik olarak tanınması anlamına gelmediğini, Alman yasalarına göre mahkeme kararıyla sınır dışı etme kararlarının uygulanmasını amaçlayan operasyonel temaslar olduğunu vurguluyor.

Charter'lardan Tarifeli Uçuşlara

Yetkililer, kısıtlı charter kapasitesine bağımlılığı azaltacak tekrarlanabilir bir mekanizma istiyor. Önerilen çerçeve kapsamında Almanya, kimlikleri doğrulayacak, gerekli belgeleri düzenleyecek ve Afgan mevkidaşlarıyla iş birliği içinde devir teslim prosedürlerini koordine edecek. Düzenli havayolu güzergahlarının kullanılmasının, her iki taraftaki taşıyıcıların müsaitliğine ve güvenlik onaylarına bağlı olarak, uçuş sıklığını ve ölçeğini artırması bekleniyor.

Yetkililer, standartlaştırılmış bir iş akışının tekrarlayan darboğazları ortadan kaldırabileceğini savunuyor. Tanımlanmış irtibat noktaları, üzerinde anlaşılan dokümantasyon adımları ve aksayan uçuşlar için acil durum planları tasarımın bir parçası. Genişletilmiş bir kanal olsa bile, her vaka yasal kontrollerden, insani değerlendirmelerden ve mahkeme denetiminden geçecek ve bu da sınır dışı kararlarının bireysel niteliğini yansıtacaktır.

2021'den Beri Taşınma Kaydı

Taliban'ın Ağustos 2021'deki darbesinden bu yana Almanya, Katar'ın desteğiyle Afganistan'a iki sınır dışı uçuşu gerçekleştirdi. Ağustos 2024'te 28 hükümlü Kabil'e iade edildi. Temmuz 2025'te, eyaletler tarafından şiddet ve uyuşturucu suçları da dahil olmak üzere ağır suç kayıtları bulunan 81 kişi başka bir operasyonla uçuruldu. Yetkililer, bu tür tek seferlik kiralamaların nihai emirler için gereken ölçekte yaptırım sağlayamayacağını belirtiyor.

Federal Göç ve Mülteciler Dairesi'nin güncel rakamları, binlerce Afgan vatandaşının uygulanabilir çıkış yükümlülükleri altında olduğunu gösteriyor. Koalisyon politikası, geri dönüşlerin hüküm giymiş suçlular ve güvenlik vakalarıyla başlaması gerektiğini belirtiyor. İçişleri Bakanlığı, yaptırım güvenilirliği ve tüm taraflar için uzun süreli belirsizliğin azaltılması için güvenilir bir kanalın gerekli olduğunu savunuyor.

İnsan Hakları Endişeleri ve Hükümetin Tepkisi

Hak örgütleri, kadınlara yönelik kısıtlamalar ve yaygın istismarlar nedeniyle Afganistan'a zorla geri göndermelerin önemli riskler taşıdığı konusunda uyarıyor. İşkence veya insanlık dışı muamelenin muhtemel olduğu her yerde geri göndermeme ilkelerinin geçerli olması gerektiğini savunuyor ve geri göndermelerin derhal durdurulmasını talep ediyorlar. Bu gruplar ayrıca, Afganistan içindeki kabul ve yeniden entegrasyon yapılarının geri dönenleri destekleyip destekleyemeyeceğini sorguluyor.

Hükümet, Almanya'nın vaka bazında hukuki incelemeler ve insani muafiyetler uyguladığını ve Taliban temsilcileriyle temasların tamamen teknik nitelikte olduğunu belirtiyor. Yetkililer, Berlin'in Taliban ile diplomatik ilişkisi olmadığını ve taviz vermeyeceğini vurguluyor. Benzer kanalların Afganistan'daki savunmasız kişileri tahliye etmek için kullanıldığını ve operasyonel iletişimin tanıma anlamına gelmediğini belirtiyorlar.

Almanya'nın Afganistan'a Sınır Dışı Görüşmeleri ve IOM Uyarıları

Uluslararası Göç Örgütü (IOM), hayatlarına yeniden başlamaya çalışan geri dönenler için büyük engeller olduğunu bildiriyor. Birçoğu, Afganistan'dan ayrılmak için varlıklarını satmış veya borç almış ve vardıklarında sınırlı bir gelecekleri var. Kadınlar, iş ve yüksek öğrenim konusunda sistemsel engellerle karşılaşıyor. IOM, mevcut koşullar nedeniyle Afganistan'a gönüllü geri dönüşlere verilen desteği askıya aldığını veya kısıtladığını belirtiyor ve sistemin kapasitesini aşan büyük ölçekli geri göndermelere karşı uyarıyor.

Sınır kabul noktalarında, Almanya ve Avrupa Birliği tarafından finanse edilen programlar, ana bölgelere seyahat için nakit gibi temel yardımlar sağlıyor. Sivil toplum kuruluşları da mevcut. Buna rağmen, kurum, emilim kapasitesinin kısıtlı olduğunu ve geri dönüşlerdeki herhangi bir artışın dikkatli koordinasyon, şeffaf prosedürler ve gerçekçi zaman çizelgeleri gerektirdiğini vurguluyor.

Afganistan Sınırlarına Yönelik Bölgesel Baskı

Afganistan'a yapılan sınır dışılar sadece Avrupa ile sınırlı değil. İran ve Pakistan, 2023'ten bu yana çok sayıda kişiyi geri gönderdi ve IOM, yıl boyunca milyonlarca kişinin geri gönderildiğini tahmin ediyor. Pakistan, yakın zamanda, eski yerel personel ve İslamabad üzerinden vize bekleyen diğer yüksek riskli vakalar da dahil olmak üzere, Almanya'ya kabul taahhüdü bulunan kişileri sınır dışı etti. Bu eylemler, Almanya'nın kendi kabul sürecini karmaşıklaştırıyor ve bekleyen davaların sonuçlandırılmasını acil hale getiriyor.

Türkiye de sınır dışı işlemlerini sürdürüyor ve birçoğunu gönüllü olarak nitelendiriyor; bu, hak savunucularının itiraz ettiği bir tanımlama. Bölgesel yaptırımlardaki dalgalanmalar (örneğin, belgesiz ikamet edenler için son tarihler), sınır geçişlerinde ani dalgalanmalara yol açıyor ve bazen günde on binlerce kişiye ulaşıyor. Bu tür artışlar, öngörülebilir planlama ve koordineli devir teslimlerin herhangi bir ikili geri gönderme mekanizması için neden önemli olduğunu gösteriyor.

Yasal Sınırlar ve Beklenen Zaman Çizelgeleri

Berlin, Almanya'nın Taliban ile diplomatik ilişkisinin bulunmadığını yineliyor. Görüşmeler, "teknik temaslar" olarak çerçevelenen kimlik doğrulama, seyahat belgeleri ve kabul protokollerine odaklanıyor. İçişleri Bakanlığı, Kabil Havalimanı'nda pratik garantiler onaylanırsa, nihai bir operasyonel düzenlemenin birkaç hafta içinde sağlanabileceğini belirtti.

Eleştirmenler, herhangi bir müdahalenin meşruiyet kazandırma riski taşıdığı konusunda uyarıyor. Bakanlık ise mahkeme kararlarının uygulanması için operasyonel koordinasyonun gerekli olduğunu savunuyor. Yetkililer, kurallara dayalı bir kanalın gözaltı sürelerini kısaltabileceğini, taşıyıcılar ve havalimanları için sorumlulukları netleştirebileceğini ve kesin sınır dışı emri olanlar için şeffaf bir süreç sağlayabileceğini savunurken, Almanya'nın korumalı kabul işlemlerini paralel olarak sürdürmeye devam ettiğini belirtiyor.

Kabuller, İstisnalar ve Paralel Programlar

Almanya, sınır dışı işlemleri devam ederken, eski yerel personel ve özellikle savunmasız kişiler de dahil olmak üzere, onaylanmış taahhütleri olan Afganların kabul işlemlerini de yürütüyor. Kabil'deki Alman büyükelçiliği kapalı olduğundan, bu davalar İslamabad gibi bölgesel merkezler aracılığıyla ele alınıyor. Son örnekler, yasal itirazların giriş haklarını doğrulamasının ardından kişilerin tarifeli uçuşlarla ülkeye giriş yaptığını gösteriyor.

Yasal kalma hakkı olmayan kişilerin geri dönüşleri ve koruma talepli kişilerin kabulleri olmak üzere iki yol paralel olarak devam edecek. Yetkililer, hukukun üstünlüğünü korumak, risk altındaki kişileri korumak ve davaları karara bağlanmış kişiler için öngörülebilir sonuçlar elde etmek adına her iki yolun da işlerliğini sürdürmesinin hayati önem taşıdığını belirtiyor.